د٫ آذر ۱۰ام, ۱۳۹۹

مجموعه نیاوران یکی از زیباترین جاذبه های تاریخی تهران

چکیده مطلب

بسیاری از مکان­های دیدنی تهران، مربوط به تاریخ گذشته این شهر است، خصوصا بناهایی که در دوره قاجاریه ساخته شده ­اند. مجموعه نیاوران نیز یکی از این مکان های تاریخی است. تهران شهری است با جاذبه­ های گردشگری بسیار که بازدید کوتاه مدت از آن، قطعا انتخاب بین این جاذبه­ ها را دشوار خواهد کرد. برای اقامت در تهران، گزینه­ های زیادی برای محل اقامت وجود دارد که یکی از آن­ها که راحتی زیادی برای شما خواهد داشت، اجاره آپارتمان مبله است. ممکن است تعداد نفرات شما زیاد نباشد و یا بخواهید به تنهایی سفر کنید، در این صورت، اجاره سوئیت مبله نیز یکی دیگر از گزینه­های پیش روی شما است.

شما به همان میزانی که می­خواهید در تهران بمانید، می­توانید از این آپارتمان­ها استفاده کنید؛ امکان اجاره ماهانه آپارتمان مبله، اجاره هفتگی آپارتمان مبله و حتی اجاره روزانه آپارتمان مبله برای شما وجود دارد. یکی از محل­ هایی که به هنگام اقامت در تهران باید آن را در برنامه­ ی بازدید خود قرار دهید، مجموعه نیاوران است.

تاریخچه مجموعه نیاوران

مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران با مساحتی در حدود ۱۱ هکتار در شمال تهران واقع شده است. بناهای این مجموعه در دوران قاجاریه و پهلوی ساخته شده­اند. این محل برای اقامت تابستانی پادشاهان قاجار ساخته شده است. جالب است بدانید که باغ ییلاقی فتحعلی شاه را در جای یک نیزار ساخته­اند و به همین دلیل آن را “نی­آوران” نامیدند که در گذر زمان به نیاوران تبدیل شده و اکنون به این نام شناخته می­شود. در زمان حکومت محمدرضا شاه بسیاری از بناهای کوچک این مکان تخریب شدند تا مجموعه نیاوران با سبکی مدرن، به محل اقامت او و خانواده­اش تبدیل شود. اکنون محوطه مجموعه نیاوران شامل کاخ اختصاصی نیاوران، کاخ صاحبقرانیه و موزه حوضخانه، کوشک احمدشاهی، موزه جهان نما، کتابخانه اختصاصی، موزه خودروهای اختصاصی مجموعه نیاوران و باغ کتیبه­ها است.

کاخ اختصاصی نیاوران

کاخ اختصاصی نیاوران با ۹۰۰۰ مترمربع مساحت با دو طبقه و یک نیم طبقه، در ضلع شمال شرقی مجموعه نیاوران واقع شده است. ساخت این بنا در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی آغاز گشت و برای پذیرایی سلطنتی و اقامت مهمانان عالی رتبه دربار در نظر گرفته شده بود اما در حین ساخت این بنا، با اعمال تغییراتی، به محل اقامت محمدرضا شاه و خانواده­اش بدل شد.

طرح چهار ضلعی کاخ و معماری داخلی آن الهام گرفته از معماری ایرانی می­باشد که با استفاده از فناوری­های جدید ساخته شده است. تزئینات به کار رفته در این کاخ، تلفیقی از هنر پیش از اسلام و پس از اسلام است و در آن از گچ­بری و آینه­کاری بهره گرفته­اند. کف این کاخ از جنس سنگ گرانیت سیاه و سقفش از جنس آلومینیوم است. طراحی دکوراسیون داخلی و انتخاب مبلمان این بنا نیز بر عهده یک گروه فرانسوی بوده است.نمایی از کاخ اختصاصی نیاوران

طبقه همکف این کاخ، شامل یک سرسراست که اتاق­ها اطراف آن ساخته شده­اند. ازجمله این اتاق­ها می­توان از سینمای اختصاصی، اتاق غذاخوری، سالن پذیرایی، سالن انتظار و تالار آبی نام برد. در نیم طبقه، اتاق کار، اتاق کنفرانس، دفتر منشی فرح دیبا، اتاق خواب لیلا (فرزند محمدرضا شاه) و اتاق ندیمه­ی وی واقع شده­اند. در طبقه بعدی اتاق خواب و استراحتگاه نیمروزی محمدرضا شاه، اتاق آرایش و لباس فرح دیبا و اتاق­های فرزندان این دو و ندیمه­ هایشان واقع شده است.

در انتهای مسیر بازدید، اتاقی قرار دارد که لباس­های رسمی و نظامی، مدل­ها و نشان­های محمدرضا شاه در آن به نمایش گذاشته شده است. مجموعه­ای ارزشمند از تابلوهای نقاشان ایرانی وخارجی، ظروف چینی و اشیاء تزئینی و همچنین فرش­های نفیس ایرانی نیز در این محل برای بازدید عموم قرار داده شده است.

کاخ صاحبقرانیه

کاخ صاحبقرانیه در دوران ناصرالدین شاه ساخته شده است و در آن زمان بخش­های متعددی داشته است اما در زمان رضا شاه، بسیاری از بناهای اطراف این کاخ تخریب شده و معماری خود کاخ نیز دستخوش تغییرات عمده­ای شد. در دوران محمدرضا شاه نیز تغییرات دیگری در معماری داخلی کاخ اعمال شد.

درون این بنا، دو تابلو از شاهزادگان قاجاری بر دیوارهای شمالی و جنوبی قرار گرفته است. در اتاق اول عکس­هایی از کاخ صاحبقرانیه در زمان ناصرالدین شاه، در یکی از اتاق­های این کاخ اصل فرمان مشروطیت، اسناد مربوط به این دوره و تصاویری از شخصیت­های این دوران به نمایش گذاشته شده است. تالار جهان نما یا تالار آینه نیز در این کاخ قرار دارد. بر روی دیوارهای شاه­نشین جنوبی، سلاح­ های گرم و سرد مربوط به دوران زندیه و قاجار به نمایش گذاشته شده است و چند قالی نفیس ایرانی نیز کف تالار را پوشانده است. در دیگر اتاق­ های این کاخ نیز مجموعه ­ای از عکس­های سران دیگر کشورها، آثار اهدایی به دربار و مدالها و نشان­ها قرار داده شده­اند. یکی از زیباترین آثاری که در این کاخ قرار دارد، یک مجسمه ونوس از جنس سنگ مرمر است.

حوضخانه در طبقه زیرین کاخ صاحبقرانیه واقع شده است و در آن، انواع بافته­ های دوران قاجار، آثار لاکی مانند جعبه­ ها، جلدها و قلمدان­ ها، آثار خوشنویسی و نگارگری از هنرمندان ایرانی برای بازدید عموم قرار داده شده است. زیبایی حوضخانه از نظر معماری و تزئیناتی مثل گچ­بری­ ها و ارسی­های فاخر به حدی است که پس از تالار جهان­نما، این بنا، زیباترین بنای کاخ صاحبقرانیه به حساب می­آید.

کوشک احمد شاهی

در اواخر دوره قاجاریه، عمارتی با مساحتی در حدود ۸۰۰ متر مربع برای خوابگاه احمد شاه، در دو طبقه در مجموعه نیاوران ساخته شد که به کوشک احمد شاهی شناخته می­شود. این بنا در زمان محمدرضا شاه دستخوش تغییراتی شد تا برای کار و سکونت رضا پهلوی مناسب باشد. یک سالن مرکزی در طبقه دوم عمارت قرار دارد که یک ایوان سرتاسری چهار طرفه اطراف آن ساخته شده است. در ضلع شمالی ایوان، بر روی دیوار نقش شیر و خورشید گچ­بری شده است.

موزه جهان نما

در بخش غربی کاخ صاحبقرانیه، محلی برای نمایش آثار اهدایی به خاندان پهلوی قرار دارد که نام آن را موزه جهان نما گذاشتند. آثار به نمایش گذاشته شده در این موزه از فرهنگ­های مختلف و از هنرمندانی سرشناس چون پیکاسو، دالی، رنوار، گوگن و براک و هنرمندان ایرانی شناخته شده­ای مثل پرویز تناولی، حسین زنده رودی، سهراب سپهری و بهمن محصص، هستند. از آثار بی­نظیر این موزه می­توان به این­ها اشاره کرد: تنگ سفالین مربوط به نیمه دوم هزاره پیش از میلاد، اثری مفرغی “پیکره مرد ایستاده” از آلبرتو جاکومتی، سردیس بودا از سده دوم میلادی و آثاری از هنرهایی از تمدن مصر باستان.

نمایی از موزه جهان نما

موزه کتابخانه سلطنتی

کتابخانه اختصاصی مجموعه نیاوران که در ضلع شمال شرقی مجموعه نیاوران قرار دارد، ۷۷۰ متر مساحت دارد و از دو طبقه و یک زیر زمین تشکیل شده است. کتب چاپی موجود در این کتابخانه، بیش از ۲۳۰۰۰ جلد است. برخی کتب خطی نفیس نیز در این موزه به نمایش گذاشته شده­اند. همچنین تندیس­ها و نقاشی­هایی از هنرمندان ایرانی و خارجی در این بنا قرار داده شده است.

موزه خودروهای اختصاصی کاخ نیاوران

این موزه که قبلا در مجموعه نیاوران از ساختمان آن به عنوان گاراژ خودروها استفاده می­شده است، در یک طبقه با مساحت ۲۰۰ متر مربع است و آثاری مانند خودروهای اختصاصی خاندان پهلوی، موتور سیکلت­های کوچک متعلق به فرزندان پهلوی و ماکت­هایی از خودروها در آن به نمایش گذاشته شده است.

باغ موزه کتیبه­ ها

در این نمایشگاه دائمی، ۴۳ مولاژ از کتیبه­ های صخره­ای مربوط به دوره تاریخی مادها، آشوری­ها، اوراتی­ها، آرامی­ها، پارت­ها، سلسله ساسانی و عیلامی­ها به خط و زبان­های مختلفی مانند خط پهلوی شکسته قرار داده شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *